მიგრაციისა და ხელფასების ურთიერთკავშირი საქართველოში 2010-2025 წლებში: ეკონომეტრიკული ანალიზი

ავტორები

  • ვიქტორია კოლივანოვა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
  • გიორგი კოხრეიძე ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

საკვანძო სიტყვები:

მიგრაცია, რეალური ხელფასი, შრომის ბაზარი, საქართველო, ეკონომეტრიკული მოდელირება

ანოტაცია

ნაშრომი იკვლევს მიგრაციასა და ხელფასებს შორის არსებულ ურთიერთკავშირს საქართველოში 2010–2025 წლების კვარტლური მონაცემების საფუძველზე. ცვლადებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის კომპლექსურობის გათვალისწინებით, ანალიზი ეტაპობრივად ვითარდება - სტატიკური მოდელიდან დინამიკურ მოდელებამდე: გამოყენებულია ჩვეულებრივი უმცირეს კვადრატთა მეთოდი (OLS), განაწილებულლაგიანი ავტორეგრესიული მოდელი (ARDL) ცდომილებათა კორექციის მექანიზმით (ECM) და ვექტორული ავტორეგრესიის (VAR/VECM) მოდელი. შედეგებმა აჩვენა, რომ მიგრაცია ხელფასებზე დადებით და სტატისტიკურად მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს როგორც მოკლევადიან, ისე გრძელვადიან პერსპექტივაში. იმპულსზე გამოხმაურების ფუნქციისა და ვარიაციის დეკომპოზიციის ანალიზმა დაადასტურა ცვლადებს შორის ორმხრივი კავშირი - ხელფასები გრძელვადიან პერიოდში მიგრაციული ნაკადების მნიშვნელოვან განმსაზღვრელ ფაქტორად გვევლინება. ყველა გამოყენებული მოდელის ერთნაირი დასკვნა ადასტურებს მიღებული შედეგების სანდოობასა და მდგრადობას.

ავტორის ბიოგრაფიები

ვიქტორია კოლივანოვა, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ნაშრომი იკვლევს მიგრაციასა და ხელფასებს შორის არსებულ ურთიერთკავშირს საქართველოში 2010–2025 წლების კვარტლური მონაცემების საფუძველზე. ცვლადებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის კომპლექსურობის გათვალისწინებით, ანალიზი ეტაპობრივად ვითარდება - სტატიკური მოდელიდან დინამიკურ მოდელებამდე: გამოყენებულია ჩვეულებრივი უმცირეს კვადრატთა მეთოდი (OLS), განაწილებულლაგიანი ავტორეგრესიული მოდელი (ARDL) ცდომილებათა კორექციის მექანიზმით (ECM) და ვექტორული ავტორეგრესიის (VAR/VECM) მოდელი. შედეგებმა აჩვენა, რომ მიგრაცია ხელფასებზე დადებით და სტატისტიკურად მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს როგორც მოკლევადიან, ისე გრძელვადიან პერსპექტივაში. იმპულსზე გამოხმაურების ფუნქციისა და ვარიაციის დეკომპოზიციის ანალიზმა დაადასტურა ცვლადებს შორის ორმხრივი კავშირი - ხელფასები გრძელვადიან პერიოდში მიგრაციული ნაკადების მნიშვნელოვან განმსაზღვრელ ფაქტორად გვევლინება. ყველა გამოყენებული მოდელის ერთნაირი დასკვნა ადასტურებს მიღებული შედეგების სანდოობასა და მდგრადობას.

გიორგი კოხრეიძე, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის დოქტორანტი, ეკონომეტრიკის კათედრის მოწვეული ლექტორი

წყაროები

გამოყენებული ლიტერატურა

ანანიაშვილი, ი. (2012). ეკონომეტრიკა. თბილისი: მერიდიანი;

ანანიაშვილი, ი. (2018). დროითი მწკრივების ანალიზი. თბილისი: თსუ;

ზუბიაშვილი, თ. (2021). მოსახლეობა და მსოფლიო განვითარება(რიდერი). თბილისი: თსუ;

ტუხაშვილი, მ., & ჭელიძე, ნ. (2021). შრომითი მიგრაცია. თბილისი: თსუ;

ტუხაშვილი, მ., ცარციძე, მ., & შელია, მ. (2026). შრომის ეკონომიკა. თბილისი: თსუ;

Borjas, G.J. (2003). The Labor Demand Curve is Downward Sloping: Reexaming the Impact of Immigration on the labor market. The Quarterly Journal of Economics, 118(4), 1335-1374;

Card, D. (1990). The Impact of the Mariel Boatlift on the Miami Labor market. Industrial and Labor Relations Review, 43(2), 245-257;

Docquier, F., & Rapoport, H. (2012). Globalization, Brain Drain, and Development. Journal of Economic Literature, 50(3), 681-730;

Elsner, B. (2013). Emigration and Wages: The EU enlargement experiment. Journal of International Economics, 91(1), 154-163;

Mishra, P. (2007). Emigration and Wages in Source Countries: Evidence from Mexico. Journal of Development Economics, 82(1), 180-199.

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

29.06.2026

როგორ უნდა ციტირება

კოლივანოვა V. ., & კოხრეიძე G. . (2026). მიგრაციისა და ხელფასების ურთიერთკავშირი საქართველოში 2010-2025 წლებში: ეკონომეტრიკული ანალიზი. ბიზნესი და კანონმდებლობა, 19(1), 103–111. Retrieved from https://www.ojs.b-k.ge/index.php/bk/article/view/1184