რეკრეაციული რესურსების რაციონალურად გამოყენების პერსპექტივა საქართველოში
DOI:
https://doi.org/10.52340/bal/2023.01.02საკვანძო სიტყვები:
რეკრეაციული რესურსები, ტურიზმი, კურორტების კლასიფიკაცია, კომპლექსური შეფასების მეთოდიკაანოტაცია
ბუნებრივი რესურსები წარმოადგენენ საბაზო რესურსებს, რომელთა გამოყენება შეიძლება საზოგადოების მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად, საწარმოო ძალების განვითარების გარკვეული დონის არსებობის პირობებში.
ბუნებრივი რესურსების კლასიფიკაცია შეიცავს მიწის, ნიადაგის, კლიმატურ, მინერალურ, წყლის, ტყის, რეკრეაციულ ჯგუფებს. ბუნებრივი რესურსები აღდგენისა და ხარჯვის შესაძლებლობის მიხედვით იყოფა სამ ჯგუფად: მინერალური ნედლეულის ამოწურვადი არაგანახლებადი ნედლეული, ამოწურვადი განახლებადი ბიოლოგიური რესურსები და ამოუწურავი.
რესურსების სამეურნეო კლასიფიკაციის მნიშვნელოვან ნიშან-თვისებას წარმოადგენს მათი ერთმიზნობრივად და მრავალმიზნობრივად გამოყენება.
იმისათვის, რომ გაიზარდოს რესურსული ბაზის გამოყენების ეფექტიანობა, აუცილებელია არსებული ბუნებრივი რესურსების მარაგების ობიექტური შეფასება, მათი მზოგავი და რაციონალური ხარჯვა, ნაკლებად მოთხოვნადი და დაბალეფექტიანი გამოყენბის რესურსების გამოვლენა, ალტერნატიულ წყაროებზე გადასვლა.
საქართველო ფლობს მნიშვნელოვან ტურისტულ პოტენციალს. თუმცა ბუნებრივ-კლიმატური პირობები, ტერიტორიების განვითარების ისტორიული წინაპირობები, მათი ინდუსტრიული განვითარების დონე, ტურიზმის განვითარების პოტენციალი და რეგიონების ტურისტული სპეციალიზაცია განსხვავებულია.
ტურიზმი ხელს უწყობს ტურისტულ-რეკრეაციული კომპლექსის არსებული მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის ფუნქციონირების ეფექტიანობის გაზრდას, მომსახურების სფეროში სამუშაო ადგილების შექმნას და შენარჩუნებას, სახელმწიფო და ადგილობრივი საბიუჯეტო შემოსავლების ზრდას.
წყაროები
ლ.კვარაცხელია, ი. მესხია. საქართველოს ბუნებრივი რესურსები, ტომი 2. თავი 8. გვ. 875-1064. სამკურნალო (საკურორტო)-რეკრეაციული რესურსები. თბილისი, 2015
ნ. გრძელიშვილი, ლ. კვარაცხელია - ტურისტულ - რეკრეაციული რესურსები. ნაწილი 1. მონოგრაფია. 2022
ნ. გრძელიშვილი. „რეგიონი - ეკონომიკა, პოლიტიკა, მართვა“. გამომცემლობა „უნივერსალი“, თბ.: 2020. გვ. 382
ნ. გრძელიშვილი, ლ. კვარაცხელია, თ. ექვთიმიშვილი. ტურისტულ - რეკრეაციული რესურსების ეკონომიკური შეფასება. სამეცნიერო ჟურნალი ,,სამართალი და ეკონომიკა’’. #12;2021
საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია ,,საქართველო და ევროინტეგრაცია" ნოდარ გრძელიშვილი ლაურა კვარაცხელია - ტურიზმის განვითარების რესურსების კლასიფიკაციის ევროპული მიდგომები. 28-29 ივლისი 2022 სტუ.
ნ.ჭითანავა. რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა და მართვა: მიზნები, მიმართულებები, მექანიზმი, გამოცდილება. - ,,საქართველოს რეგიონების ეკონომიკური და სოციალური განვითარების მიმართულებები გარდამავალ პერიოდში’’. ბათუმი-თბილისი : 2001.
ბირჟაკოვი მ. 2008. ტურიზმის თეორია (რუს., თარგმანი _ მეტრეველი მ.). შპს "ფავორიტი პრინტი". თბილისი
გაგნიძე რ. 2013. მცენარეული საფარი. წიგნში: "საქართველოს გეოგრაფია". თსუ, ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თსუ გამომცემლობა. თბილისი
ელიზბარაშვილი ე. 2007. საქართველოს კლიმატური რესურსები, ჰიდრომეტეროლოგიის ინსტიტუტი. თბილისი
ვადაჭკორია მ., უშვერიძე გ., ჯალიაშვილი ვ. 1987. საქართველოს სსრ კურორტები, "საბჭოთა საქართველო". თბილისი
ზაუტაშვილი ბ., მხეიძე ბ. 2013. მინერალური წყლები, წიგნში: "საქართველოს გეოგრაფია". თსუ, ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თსუ გამომცემლობა. თბილისი
თავართქილაძე შ., ხანთაძე ა., ელიზბარაშვილი ე., ქარცივაძე ნ. 2007. ურეკი _ უნიკალური კურორტი. ურეკი
კვარაცხელია ლ., ქინქლაძე რ. 2012. საქართველოს ბუნებრივ-რეკრეაციული რესურსების როლი ტურისტულ ინდუსტრიაში. მდგრადი ტურიზმი: ეკონომიკა და ბიზნესი, III საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის მასალები. ბათუმი
კვაშილავა-ცეკვავა ა. 2011. კურორტები. "საქართველოს მაცნე". თბილისი
კორძახია მ. 1961. საქართველოს ჰავა, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოცემა. თბილისი
მდგრადი ტურიზმი: ეკონომიკა და ბიზნესი, 2012, III საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის მასალები. ბათუმი
მესხია ი., ასათიანი რ. 2012. საკურორტო-რეკრეაციული რესურსები და ტურიზმი, წიგნში: "საქართველოს ეკონომიკა". გამომცემლობა "სიახლე". თბილისი
მესხია ი. 2012. საქართველოს ტურიზმის თანამედროვე მდგომარეობის ანალიზი და პერსპექტიული განვითარების ორიენტირები. მდგრადი ტურიზმი: ეკონომიკა და ბიზნესი, III საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის მასალები. ბათუმი
მესხია ი., გველესიანი ე. 2010. რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა, გამომცემლობა "ინოვაცია". თბილისი
მეტრეველი მ., კვარაცხელია ლ. 2012, ბუნებრივ-რეკრეაციული რესურსები და მათი გამოყენების პერსპექტივები, მონოგრაფიაში: "თბილისის ბუნებრივი რესურსები და მათი გამოყენების პერსპექტივები", საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, სტუ-ს საქართველოს საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრი. თბილისი
მეტრეველი მ. 2011. ტურიზმისა და სტუმარმასპინძლობის საფუძვლები. შპს "ფავორიტი პრინტი". თბილისი
მეტრეველი მ. 2011. ტურიზმის ბიზნესი. შპს "ფავორიტი პრინტი". თბილისი
მუმლაძე დ., გაგუა გ., ლომიძე ნ. 2013. კლიმატი, წიგნში: "საქართველოს გეოგრაფია", თსუ, ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თსუ გამომცემლობა. თბილისი
პავლიაშვილი ნ. 2013. ტურისტულ-რეკრეაციული მეურნეობა, წიგნში: "საქართველოს გეოგრაფია", თსუ, ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თსუ გამომცემლობა. თბილისი
ჟორდანია რ. 2013. ცხოველთა სამყარო, წიგნში: "საქართველოს გეოგრაფია", თსუ, ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თსუ გამომცემლობა. თბილისი
საქართველოს კანონი "ტურიზმისა და კურორტების შესახებ" (1997. 06.მარტი).
საქართველოს კანონი "კურორტებისა და საკურორტო ადგილების სანიტარიული დაცვის ზონების შესახებ" (1998).
საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება "საქართველოს კურორტებისა და საკურორტო ადგილების ნუსხის შესახებ" #655 (2005.22.ივლისი).
საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია "საქართველო-2020". 2014.
საქართველოს სსრ კურორტები და საკურორტო რესურსები, ატლასი. 1989. საქართველოს სსრ საქკურორტის ი. კონიაშვილის სახ. კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის ს/კ ინსტიტუტი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტის სახ. გეოგრაფიის ინსტიტუტი. მოსკოვი
საქართველოს ეროვნული ატლასი. 2012. ივ. ჯავახიშვილის სახ. თსუ-ს ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. თბილისი
საქართველოს 100 კურორტი. 2014. "კლიო". თბილისი
სააკაშვილი ნ., ჩილინგარიშვილი თ. 2011. საქართველო _ ტურიზმისა და კურორტების ქვეყანა. "საქართველოს მაცნე". თბილისი
სირბილაძე თ. 2008. ტურისტის გზამკვლევი. "ზენაარი". თბილისი
ჩილინგარიშვილი თ. 2006. საქართველოს დაკონსერვებული ოქროს საბადოები, საექსპორტო პოტენციალი. ჟურნალი "საქართველოს ეკონომიკა", #5.
ხომერიკი გ. 2008. ტურიზმი. "ტექნიკური უნივერსიტეტი". თბილისი
ნ. გრძელიშვილი, ლ.კვარაცხელია - ,,ტურისტული რესურსების შეფასების შედარებითი ანალიზი და კომპლექსური შეფასების მეთოდიკა’’. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი „საქართველოს ბუნებრივი რესურსები და საწარმოო ძალების მდგრადი განვითარების პერსპექტივები" მიძღვნილი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დაარსებიდან 100 წლის იუბილესა და აკადემიკოს ი.ჟორდანიას დაბადებიდან 90 წლისთავს. 2022
ნ. გრძელიშვილი, ლ.კვარაცხელია- ტურიზმის განვითარების რესურსული ბაზის გამოყენების ეფექტიანობის განსაზღვრის თავისებურებები რეგიონებში.
შრომების კრებული ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტი VI საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია გლობალიზაციის გამოწვევები ეკონომიკასა და ბიზნესში. 5-6 ნოემბერი 2021
USBK 2022 Istanbul Gelisim University International Congress of Applied Social Sciences, March 10-11, 2022 Istanbul. Grdzelishvili NODAR, Kvaratskhelia LAURA ,,Opportunities for Sustainable Development of Tourism in the Mountainous Regions of Georgia / Gürcistan’ın Dağlık Bölgelerinde Sürdürülebilir Turizm Gelişimi için Fırsatlar,, pp.104
International Conference on Global Practice of Multidisciplinary Scientific Studies Dedicated to the 100th Anniversary of "Georgian Technical University - GTU" June 24-26, 2022 / Tbilisi, Georgia
Nodar Grdzelishvili , Laura Kvaratskhelia,,COMPLEX ASSESSMENT OF TOURISM DEVELOPMENT RESOURCES THE MAIN DIRECTIONS OF USING THE METHODOLOGY..
Grdzelishvili N., Kvaratskhelia L. METHODOLOGICAL FEATURES AND PROBLEMS OF ASSESSMENT OF TOURIST AND RECREATIONAL RESOURCES OF THE TERRITORY. VOL 3, № 60 (2020). Sciences of Europe (Praha, Czech Republic).
M. Merlo and L. Croitoru Valuing Mediterranean Forests: Towards Total Economic Value, CABI International, Wallingford UK/Cambridge MA (2005).
Tyrväinen, L., Pauleit. S., Seeland, K. & de Vries, S. (2005): Benefits and uses of urban forests and trees. In: Konijnendijk, C.C., Nilsson, K., Randrup, T.B. & Schipperijn, J. (eds.): Urban forests and trees – A reference book. Springer, Berlin, Pp. 81-114.
The Aesthetics of Forestry: What has Empirical Preference Research Taught Us? 1989, Environmental Management, 13 (1): 55-74
Liisa Tyrvainen, Kirsi Makinen, Jasper Schipperijn. Tools for mapping social values of urban woodlands and other green areas. Landscape and Urban Planning 79 (2007) 5–19
Бетанели К.П., Хоштария Д.С. 1990. Проблемы рационального использования рекреационных ресурсов Грузии. «Мецниереба». Тбилиси
Квирквелия Т., Аршба З.1974. Научное обоснование организации курортной зоны в г.Сухуми. Тезисы докл. 18-ой республиканской н/т конференции ГПИ, Тбилиси
Нодия М.Ю. 1963. Курортные богатства Грузии. «Сабчота Сакартвело». Тбилиси
Природные ресурсы Грузии и проблемы их рационального использования. 1991. Монография КЕПС АН ГССР. «Мецниереба». Тбилиси
Хоштария Д.С., Биланишвили З.И. 1986. Природные ресурсы Грузии и НТП, в сб.: “Основные предпосылки формирования и развития территориально-рекреационных комплексов в Грузинской ССР”, «Мецниереба». Тбилиси
Хоштария Д.С., Савостина И.П., Биланишвили З.И. и др. 1984. Использование природно-рекреационных ресурсов Грузии на современном этапе, в сб. : “Природные ресурсы Грузии и их использование”, «Мецниереба». Тбилиси
http://gtu.edu.ge/publishinghouse/Turizmi.pdf>
http://gtu.ge/faculties/ctmf/dis/liana ebanoidze.pdf>
http://www.tourprom.ru/medical-tourism/
http://medvoyage.info/medtourism/about/
http://nova.rambler.ru/search?query=+kurorti+>
http://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Kypopt&oldid=60917794
http://www.google.ge/search?hl=ka&source=hp&q=samkurnalo+tourizmi&gbv=2
http://openjournals.gela.org.ge/index.php/GRUNI-B/article/.../178
www.npIg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000454/
www.scribd.com/doc/34048776/T_Putkaradze-ureki
www.gvg.ge/attachments_p2/38pdf>
www.iberia-travel-ge/georgia/saqartvelos-kurortebi.htmt
www.education.ge
www.balneo.ge
geostat.ge
mrdi.ge
mes.gov.ge
mof.gov.ge
